عز الدين حسينى زنجانى

84

شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى)

ديگرى تهيه نمايند و آن منتهى به يك وسيلهء آهنى ديگر است كه بشر با زحمت‌هاى زياد آن را فراهم آورده به دست آورد . پس از فراهم شدن آهن بايد ابزار و ادوات ديگر فراهم گردد تا نانى را در آتش بپزند . تمام اينها مقدارى از نعمت‌هايى است كه قبل از به دست آوردن يك لقمه بايد فراهم شود . اما نعمت‌هايى كه بعد از به دست آوردن آن لقمه لازم است : جهاز هاضمه و گوارش سالم بايد باشد تا اشتها پديد آيد و آن را هم تا كسى به فن طبابت و وظايف الاعضاء وارد نباشد نمىتواند بفهمد كه چه نعمت‌هايى بايد باشد كه لقمهء نان يا غذاى ديگر جذب بدن شود و موجب ادامهء زندگى گردد . بدين ترتيب نمىتوان نعمت‌هاى خدا را شمارش كرد . فضل خداى را كه تواند شمار كرد * يا كيست آن‌كه شكر يكى از هزار كرد در خاتمهء اين بخش از خطبه دو نكته استفاده مىشود : 1 . در اين فصل بايد توجه داشت كه در آيهء شريفه و يا خطبه غرض آن نيست كه فقط بدانيم نعمت‌هاى الهى قابل شمارش نيست ؛ بلكه منظور آن است كه انسان خود را هميشه غرق احسان و نعمت‌هاى الهى ببيند و با از دست دادن نعمتى و يا نرسيدن به بعضى ديگر پژمردگى و حالت يأس بر وى چيره نگردد بلكه پيوسته از خداى مهربانِ خود ، راضى و با كمال شوق آمادهء فرمان بردارى و همواره قرين آرامش خاطر باشد ، و گرفتار چنان حالتى نگردد كه با از دست دادن نعمتى قطع اميد از زندگى نموده و زبان گلايه و شكوه بگشايد . به اين جهت قرآن در برنامهء انبيا عليهم السلام نسبت به امت‌هاى گذشته تذكر نعمت‌ها را توصيه نموده است : « فَاذكُرُوا آلاءَ اللَّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » ؛ متذكر نعمت‌هاى خدا باشيد شايد رستگار شويد . و به بنىاسرائيل فرمود : « يا بَنِىإِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِىَ الَّتِى أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ » ؛ اى فرزندان اسرائيل ! به ياد نعمتى كه به شما انعام نمودم باشيد . اين معنا را به روشنى در امالى صدوق از گزارش برخورد ابوهاشم جعفرى با امام هادى - صلوات الله عليه - مىتوانيم به دست آوريم . ابوهاشم مىگويد : گرفتار تنگ‌دستى سختى شدم ؛ به زيارت امام هادى عليه السلام رفتم ؛ قبل از اظهار وضع خود ، فرمود : اى ابوهاشم ! شكر كدام‌يك از نعمت‌هاى الهى را مىخواهى به جاى آورى ؟